Continue evaluatie in plaats van eenmalige goedkeuring

24 december 2025

In de vorige delen van deze serie hebben we stap voor stap verkend waar AI in camerabeveiliging werkelijk waarde toevoegt, wanneer autonomie verantwoord kan zijn en waarom vakmanschap daarbij doorslaggevend is. Daarmee komen we vanzelf bij een laatste, maar cruciale vraag: hoe zorg je ervoor dat AI beheersbaar blijft wanneer het eenmaal onderdeel is geworden van de dagelijkse operatie?

Zodra AI structureel wordt ingezet en in sommige gevallen autonoom mag handelen, volstaat technologie alleen niet meer. Dan is governance nodig. Niet als bureaucratische laag, maar als voorwaarde om vertrouwen, continuïteit en verantwoordelijkheid te borgen.

Waarom governance onmisbaar wordt

Zonder duidelijke governance verandert AI van hulpmiddel in black box. Beslissingen worden genomen, meldingen gegenereerd en acties uitgevoerd zonder dat helder is wie waarvoor verantwoordelijk is. Dat is geen theoretisch risico. In de praktijk zien we dat organisaties moeite krijgen met vragen als: waarom gebeurde dit, wie heeft dit goedgekeurd en hoe voorkomen we herhaling?

Governance is het antwoord op die vragen. Het gaat niet over het afremmen van innovatie, maar over het organiseren van toezicht, eigenaarschap en controle. Zeker in camerabeveiliging, waar beslissingen directe impact hebben op mensen, processen en soms publieke ruimte, is dat geen luxe maar noodzaak.

Eigenaarschap: wie is verantwoordelijk voor AI?

Een van de eerste governance-vragen is verrassend eenvoudig, maar vaak onbeantwoord: van wie is de AI? Is het een IT-systeem, een beveiligingsmiddel of een operationeel hulpmiddel? In veel organisaties valt AI tussen afdelingen in. IT beheert de infrastructuur, security gebruikt de output en compliance kijkt mee achteraf.

Zonder expliciet eigenaarschap ontstaat versnippering. Beslissingen over configuratie, updates of aanpassingen worden ad hoc genomen. Effectieve governance vraagt om een duidelijke rolverdeling, waarbij één verantwoordelijke het overzicht bewaart en belangen afweegt.

Transparantie en uitlegbaarheid als basis

Toezicht op AI begint bij inzicht. Organisaties moeten kunnen uitleggen waarom een systeem iets doet. Niet alleen richting auditors of toezichthouders, maar ook intern richting operators en management. Wanneer een AI-systeem een melding prioriteert of autonoom handelt, moet duidelijk zijn op basis van welke signalen dat gebeurt.

Dit betekent niet dat elke gebruiker het model hoeft te begrijpen, maar wel dat beslissingen navolgbaar zijn. Uitlegbaarheid is daarmee geen technische eigenschap alleen, maar een organisatorische eis.

Menselijk toezicht blijft noodzakelijk

In deel 3 werd al duidelijk dat de mens eindverantwoordelijk blijft. Governance vertaalt dit principe naar de praktijk. Dat betekent dat er altijd mechanismen moeten zijn om in te grijpen, bij te sturen of autonomie tijdelijk terug te schalen.

In camerabeveiliging zien we dat goed functionerende organisaties duidelijke escalatieniveaus hanteren. AI mag signaleren en voorstellen doen, maar beslissingen met grote impact worden altijd door mensen bevestigd. Dit menselijk toezicht is niet bedoeld om AI te wantrouwen, maar om vertrouwen te behouden.

Continue evaluatie in plaats van eenmalige goedkeuring

Een veelgemaakte fout is dat AI na implementatie als “af” wordt beschouwd. Governance vraagt juist om het tegenovergestelde. AI moet periodiek worden geëvalueerd. Gedrag verandert, omgevingen veranderen en wat vandaag goed werkt, kan morgen minder betrouwbaar zijn.

Dit betekent structurele evaluaties van prestaties, foutmarges en impact op processen. Niet als incident gedreven controle, maar als vast onderdeel van beheer. Alleen zo blijft autonomie verantwoord.

Governance in de context van Europese regelgeving

Binnen Europa is governance rond AI geen vrijblijvende keuze. Wetgeving zoals GDPR, NIS2 en de AI Act maakt expliciet dat organisaties verantwoordelijk blijven voor beslissingen die door systemen worden voorbereid of uitgevoerd. Transparantie, dataminimalisatie, menselijke controle en auditbaarheid zijn geen abstracte begrippen, maar concrete vereisten.

Voor camerabeveiliging betekent dit dat governance niet losstaat van compliance. Integendeel, goed ingerichte governance maakt naleving eenvoudiger en voorkomt dat AI achteraf moet worden beperkt of teruggedraaid.

De rol van partners en sparring

We zien dat veel organisaties deze governance-vragen niet alleen kunnen of willen beantwoorden. Dat is begrijpelijk. AI in camerabeveiliging raakt techniek, processen, mensen en wetgeving tegelijk. Daarom groeit de behoefte aan partners die niet alleen technologie leveren, maar ook helpen bij het structureren van toezicht en verantwoordelijkheden.

Bij IDIS zien we deze rol niet als extra dienst, maar als logisch onderdeel van een volwassen relatie. Niet door governance voor te schrijven, maar door samen te kijken wat past bij de organisatie, de risico’s en het volwassenheidsniveau van de inzet.

Van technologie naar vertrouwen

Als deze serie één rode draad heeft, dan is het deze: AI wordt pas waardevol wanneer het wordt ingebed in vakmanschap. Governance en toezicht zijn daar geen tegenpolen van innovatie, maar de voorwaarden ervoor. Zonder grip geen vertrouwen. Zonder vertrouwen geen acceptatie.

AI in camerabeveiliging vraagt daarom om meer dan slimme algoritmen. Het vraagt om duidelijke keuzes, verantwoordelijkheden en de bereidheid om technologie als onderdeel van een groter geheel te zien.

Conclusie

AI in camerabeveiliging is geen hype, maar ook geen wondermiddel. In deel 1 zagen we dat waarde ontstaat door juiste toepassing. In deel 2 werd duidelijk wat volwassen AI werkelijk inhoudt. In deel 3 onderzochten we wanneer autonomie verantwoord is. In dit vierde deel wordt duidelijk dat governance en toezicht de verbindende factor zijn die alles bij elkaar houdt.

De toekomst van camerabeveiliging met AI wordt niet bepaald door wat technologisch mogelijk is, maar door hoe zorgvuldig wij ermee omgaan. Organisaties die dat begrijpen, bouwen niet alleen veiligere systemen, maar ook duurzamer vertrouwen.